پیشترها زندگی پیچیدگی های کمتری داشت و مسائل خیلی ساده تر حل می شدند .خانواده ها هم بر اساس داشته هايشان زندگی می کردند ودر یک منطقه مشخص تقریبا همه در یک سطح از زندگی قرار داشتند و مردم برای گذران زندگی،بیشتر کارهایشان را خودشان انجام می دادند. اکثر آنچه نیاز داشتند را به صورت دستی وبا اتکا بر توانایی های خود تولید وسپس مصرف میکردند ومسلماٌ همه سعیشان بر این بود که آن کار را به نحو احسن وبا بالاترین کیفیت انجام دهند چون مصرف کننده اصلی آن محصولات خود و خانواده هایشان بودند، به علاوه اینکه مواد اولیه مورد نیازشان اغلب از کیفیت خوبی برخوردار بوده است.

تکنولوژی بسیار پیشرفت کرده است ولی در بسیاری از موارد کیفیت را به صورت قابل قبولی با خود همگام نکرده است.تنوع درشکل واندازه وبسته بندی بسیاراست ولی دلچسب نیستند، البته همه اینها دلایل خاص خود را دارند که در اینجا دغدغه بیان آنها  را ندارم وفقط میخواهم در مورد چیزی که هر روز با آن سروکار داریم وظاهراً زندگی بدون آن بسیار سخت خواهد بود چند خطی بنویسم                                                                                                                   چندی پیش با خانواده تصمیم گرفتیم پس از سالها به روش سنتی وبه عبارت بهتر محلی نان بپزیم .پس از تهیه مواد اولیه آن نظیر آرد ومایه خمیر                                     وآماده کردن تنوری که چندین سال بدون استفاده مانده بود و برخی ظروف مورد نیاز برای این کار، اقدام به پختن نان کردیم.

فضای بسیارزیبا ودل انگیزی ایجاد شده بود صدای تاپ تاپی که ناشی ازآماده کردن و گذاشتن خمیربر پشت تشت(لوئک) ایجاد می شد بوی نان تازه به همراه دودی که از بالای مطبخ دیده می شد مرا برد به خاطرات دوران کودکی که در کوچه پس کوچه های آهار وشنیدن صدای تاپ تاپ واقعی خمیر کردن نان در ذهن داشتم.دوستان می دانند که نان تازه آهار چه اندازه لذیذ وخوشمزه است مخصوصاً اگر همراه آن پنیر محلی آهار هم باشد یا به فصل آلبالو مربای تازه آن ویا کره وعسل آهار.

نا گفته نماند کار بسیار پر زحمتی است وهمانطور که می دانید این کار در گذشته غالبا ًبر عهده خانمها بوده است و آقایان فقط بخش تدارکات را انجام می دادند مثل تهیه هیزم وآرد وخانمها این کاررا با حوصله و دقت خاصی انجام می دادند تا نانی  خوب ویک دست برای خانواده تهیه کنند وبرای کودکان نانی در خور قد وقواره شان بپزند(توتک).      

 البته قصد نادیده گرفتن زحمات نانواهای محترم(باتوجه به مشکلاتی که برای تولید دارند) را ندارم ولی انصافاً خوردن نان خوب بدون دردسر نیست ولی به زحمتش می ارزد خلاصه جایتان بسیار خالی بود.در حین پختن نان بنا به فضای ایجاد شده صحبت از اصطلاحات ونامهایی شد که در زمینه پخت  نان وجود داشتند.نامهایی که اکنون غالباً برای ما بیگانه اند.آری برآن شدیم که تعدادی از آنها را که مادر بزرگ خوبمان سرکار خانم نظرآهاری وپدر و مادرمان در ذهن داشتند را با معانی آنها خدمت دوستان ارایه دهیم.باشد که از این راه توانسته باشیم گوشه ای از فرهنگ فولکلورمان که تقریباً رو به فراموشی رفته اند را یادآوری کرده باشیم.البته باید بگویم برای آنکه اطلاعات اشتباه نداده باشیم معنی کلمه ها را با کلمات کتاب قصران مرحوم دکتر حسین کریمان تطبیق داده ایم.چنانچه دوستان کلمات دیگری را هم  می دانند خوشحال می شویم به این فهرست اضافه کنند.                                        

با تشکر از آقای منوچهر نورعلی